به لحاظ تاریخی در زمان های قدیم در ورزش واترپلو،اخراج بازیکن به ندرت روی می داده است.بازیکنان در زمین کشتی می گرفتند و داوران نیز فقط نگاه می کردند.به خاطر موقعیت های اندک ۵بر۶،مربیان زمان اندکی را به این وجه تاکتیکی از این ورزش اختصاص می دادند.پس از تغییر قوانین،واترپلو از حالت قبلی خود خارج شد به طوری که امروزه هر تیم ممکن است تا ۱۵ بار با اخراج مواجه شوند که این مسئله اهمیت تاکتیک های ۶بر۵ و همچنین ۵بر۶ را نشان می دهد.مربی که زمان کمی به این تاکتیک ها اختصاص دهد اشتباه بزرگی مرتکب شده است.

در شکل امروزی ورزش واترپلو،شیوه های دفاع با 5 بازیکن می بایست برای مواجه شدن با سه استراتژی تهاجمی اتخاذ گردد.به ترتیب اهمیت این استراتژی ها عبارتند از:

ساختار تهاجمی 2– 4، ساختار تهاجمی 3– 3و ساختار گردشی 6– 5 .

اگرچه قوانین،زمان اخراج بازیکنان را از  35 ثانیه به 20 ثانیه کاهش داده است،تیم ها هنوز زمان لازم برای استفاده از چهار – دو ، سه – سه و گردشی را دارند.در واقع،با قانون 20 ثانیه،نیاز به تمرکز بالاتری وجود دارد،زیرا با توجه با زمان محدود پاس ها می بایست با دقت و سرعت بیشتری رد و بدل شوند.همچنین شوت ها باید سریع و با دقت پرتاب شوند.

  •  واکنش به عقب نشینی

تیم ها باید فلسفه ی دفاع با پنج بازیکن را  مد نظر داشته باشند.وقتی اخراجی رخ می دهد،بازیکنان باید برای واکنش نشان دادن آموزش دیده باشند.بازیکنان می بایست یاد گرفته باشند که از زمان اخراج و در موقعیت تهاجمی 20 ثانیه چگونه و به چه چیز بیندیشند.سپس آنها باید آنچه فرا گرفته اند را در آب تمرین کنند.هم بازیان بازیکن اخراج شده نیز باید فرمان داور را متوجه شده و بازیکن اخراجی را شناسایی کنند.این مسئله به ویژه زمانی حائز اهمیت است که بازیکن اخراجی از خط دفاعی تیم باشد.بهتر است که بازیکن اخراجی این مسئله را به هم بازیانش نگوید و در عوض به سمت منطقه پنالتی حرکت کند.در اینجا مسئله این است که حمله نیز مانند دفاع نمی داند چه کسی اخراج شده است.در بسیاری از مواقع بازیکن مذکور در زمان عبور به طور غیر مستقیم می تواند در دفاع مشارکت کند.اگر مهاجم مطمئن نباشد که کدام دفاع اخراج شده،شانس اندکی برای موقعیت شوت سریع وجود دارد.منظور این نیست که بازیکن اخراجی نباید به سمت خارج از زمین حرکت کند و یا در کار بازیکن مهاجم مداخله کند اما از لحاظ قانونی،بازیکن اخراجی باید وضعیت بازی را درک کند و خروج هوشمندانه ای داشته باشد.

زمانی که یک اخراج روی می دهد،دفاع می باید سریعاٌ به منطقه دو،در 4 متری باز گردد و از شوت های سریع ممانعت کند.با قانون 20 ثانیه،بیش از گذشته مهاجمین در پی شوت سریع هستند.

وقتی مدافع برای پوشش منطقه داخلی به عقب باز می گردد،بازیکن آزاد مهاجم در منطقه خارجی تنها می ماند.وقتی منطقه داخلی پوشش داده می شود،تیم ها به همان ساختار مرسوم 6 بر 5 روی می آورند.تیم ها باید برای مقابله با شوت های سریع تمرین کنند.چنین موقعیت هایی باید در زمان تمرین شبیه سازی شود.راه های مختلفی برای این کار وجود دارد.یکی از این راه هاشروع مجدد بازی توسط مهاجم از نیمه زمین است.در این موقعیت مهاجم سریعاٌ در موقعیت قرار می گیرد و مربی می تواند سریعاٌ بازیکن اخراجی را مشخص کند.پس از پوشش موقعیت های شوت سریع،بازیکن دفاع به سرعت متمرکز دفاع اولین پاس می شود.بعضی از پاس های وضعیت 6 بر 5 پاس های ضعیفی هستند.این واقعیت در تمام سطوح واترپلو صادق است اما برای تیم های کم تجربه بیشتر اتفاق می افتد.هنگام پوشش منطقه شوت سریع توسط دفاع،بازیکن مهاجم با دیدن این شرایط و احساس اینکه 3 ثانیه برای به گردش انداختن بازی زمان دارد،مضطرب می شود.در این حالت و زمانی که دیگر بازیکنان تیم مهاجم در حال حرکت برای قرار گرفتن در موقعیت ها هستند،معمولاٌ پاس های بدی داده می شود.تمام پنج بازیکن باید روی اولین پاس و مهار آن متمرکز شوند.قطع پاس اول در موقعیت 6 بر 5 ،اثر روانی زیادی بر هر  دو تیم دارد و یک نکته مثبت برای تیم مدافع به حساب می آید.یکی از اصولی که بعضی از مربیان به بازیکنان آموزش می دهند،"تشخیص نگاه چشم"است.حتی بهترین تیم ها نیز در موقعیت 6 بر 5 پاس های بدی می دهند.بسیاری از بازیکنان پاس 6 بر 5 را بدون اینکه به دروازه نگاه کنند دریافت می کنند و به جای آن به دنبال بازیکنی می گردند که به او پاس بدهند.حتی وقتی بازیکن تظاهر به شوت می کند،می چرخد و به بازیکنی نگاه می کند که می خواهد به او پای بدهد.چشمان بازیکن پاس دهنده،به شما می گوید که پاس بعدی به کجا می رود.اگر همه بازیکنان مدافع،نگاه پاس دهنده را درک کنند،به راحتی می توانند بازیکنی که پاس دریافت می کند را،شناسایی کنند.تیم هایی که روی چشم ها خوب کار می کنند،معمولاٌپاس ها را خیلی خوب قطع می کنند.حتی وقتی که پاس با موفقیت ارسال شود،این تشخیص باعث می شود که مدافعین سریع تر در موقعیت های بهتری قرار گیرند.

این مفهوم و شیوه موثر می باید در درون بازیکنان نهادینه شود.سیستمی که بعضی از مربیان در بازی های تمرینی به کار می گیرند،تحت فشار قرار دادن دفاع در موقعیت های 6 بر 5 و استفاده از قانون تشخیص نگاه چشم برای قطع پاس است.

چهار نکته فوق به طور قطع می تواند کمک بزرگی برای آماده سازی تیم ها یرای دفاع موثر با 5 بازیکن باشد.حال پیش از پرداختن به ساختار دفاعی با 5 بازیکن و مسئولیت بازیکنان،می خواهیم نکته کلیدی موفقیت دفاع با 5 بازیکن را مورد بحث قرار دهیم.نکته اصلی پوشش است.این کار در واترپلو نیز مانند دیگر ورزش های تیمی مهم است.تیم های جوانتر مستقل از ساختار تیمی،معمولاٌبا یک یا دو شوت زننده کار می کنند.وقتی مناطق شوت پوشش داده می شود،تاکتیک های دفاعی به طریق بهتری می تواند یرای خنثی کردن استراتژی های تهاجمی حریف اتخاذ شوند.پوشش دادن،چه در سطح ملی و چه در سطح بین المللی ارزش بالایی دارد.با استفاده از پوشش دهی مناسب خط دفاعی تیم می تواند متناسب با حمله عکس العمل نشان دهد.برای یک دفاع عالی با 5 بازیکن،پوشش دهی قطعاٌیک مسئله کلیدی به شمار می رود.مهم نیست که ساختار اولیه دفاعی تیم با 5 بازیکن چگونه باشد و بازیکنان بتوانند با حرکت در یک یا چند جهت،حملات حریف را خنثی کنند.

با ارزیابی یادداشت ها یا نوارهای ویدئویی مرتبط با پوشش دهی،مربی می تواند برنامه دفاعی تیم با 5 بازیکن را طراحی کند.برای موفقیت دفاع تیم با 5 بازیکن،نیاز به یک گزارش از پوشش دهی،ارزیابی گزارش تیم و تمرین در آب وجود دارد.

شکل روبرو را مشاهده کنید 

ساختار پایه ای دفاع با پنج بازیکن،یک منطقه 2- 3 می باشد.منطقه 2- 3 میتواند در مقابله با ساختار تهاجمی 2- 4 و همچنین 3- 3 مورد استفاده قرار گیرد.این ساختار،پایه ای برای طراحی مناطق دفاعی دیگر می باشد.

اشکال 2 و 3 را مشاهده کنید.

                              

                              

برای جایگزینی منطقه ای 2- 3 جایگزین های زیادی وجود دارد اما ساختار پایه ای با 2- 3 شروع می شود.پیش از تمرین جایگزین های حالت 2- 3،بازیکنان می بایست از تسلط کافی در پیاده سازی وظایف دفاعی خود در سیستم 2- 3  برخوردار باشند.

به منظور ساده سازی این توضیحات،در شکل 4 محل قرارگیری بازیکنان با حروف مشخص شده است.

                               

 شکل 5 بیانگر یکی از حالات جایگزین برای سیستم منطقه ای 2- 3 می باشد.بازیکن مدافع در منطقه E (قسمت راست زمانی که به دروازه نگاه می کنید)برای دفاع کردن وارد منطقه 1- 4 می شود.

                          

این روش برای برای مقابله با تیم هایی مناسب است که به تناوب وارد منطقه 3 می شوند.حالات دیگر مورد استفاده در برابر حملات 2- 4،تقسیم محل قرارگیری مهاجمین به 4 یا 5 منطقه،با حفظ یک بازیکن در منطقه دفاعی خارجی و حرکت دیگر بازیکن دفاعی خارجی بین موقعیت های 1 و 4 و یا بین موقعیت های 5 و 6 تهاجمی می باشد.در تمامی حالت های جایگزین 2- 3،این حرکات موجب کاسته شدن از قدرت تهاجمی حریف در ساختارهای تهاجمی 2- 4 می باشد.